Doğru Kablo Tavası Seçimi Nasıl Yapılır? 5 Adımda Teknik Rehber

Elektrik tesisatlarının güvenliği, sadece kaliteli kablo kullanmakla değil, o kabloları taşıyan sistemin (tavanın) doğru seçilmesiyle sağlanır. Yanlış seçilen bir kablo tavası; aşırı yük altında deforme olabilir (sehim yapabilir), korozyona uğrayarak çürüyebilir veya yetersiz hava sirkülasyonu nedeniyle kabloların aşırı ısınmasına yol açabilir. Dual Metal olarak, projenizin ömrünü uzatacak doğru seçimi yapmanız için teknik bir yol haritası hazırladık.

1. Adım: Ortam Koşulları ve Malzeme Seçimi

Tava seçiminde ilk soru şudur: "Bu tava nerede duracak?" Ortamın atmosferik korozyon riski, kaplama türünü belirler. Yanlış kaplama, tavanın 1-2 yıl içinde paslanmasına neden olur.

• Kuru ve Kapalı Alanlar (Ofis, AVM, Okul): Nem oranının düşük olduğu bu alanlarda Pregalvaniz kaplama yeterli ve ekonomiktir.
• Nemli ve Dış Alanlar (Fabrika, Otopark, Çatı): Korozyon riskinin olduğu yerlerde Sıcak Daldırma Galvaniz (SDG) şarttır. Çinko kalınlığı en az 45-55 mikron olmalıdır.
• Aşırı Korozif Alanlar (Gıda Tesisi, Arıtma, Petrokimya): Asit veya yoğun kimyasal buharın olduğu yerlerde Paslanmaz Çelik (304 veya 316L kalite) kullanılmalıdır.

2. Adım: Kablo Yükü ve Genişlik Hesabı

Kablo tavasının genişliğini (w) belirlerken, sadece mevcut kabloları değil, gelecekte eklenebilecek kabloları da düşünmelisiniz. Profesyonel bir hesaplama şu şekilde yapılır:

1. Tüm kabloların çaplarını yan yana dizdiğinizi varsayın.
2. Çıkan toplam genişliğe %20 ile %30 arasında rezerv (boşluk) payı ekleyin.
3. Örneğin: Kablolarınız yan yana 25cm yer kaplıyorsa, 30cm'lik bir tava yerine 40cm veya 50cm genişliğinde bir tava seçmek, gelecekteki revizyonlar için hayati önem taşır.

3. Adım: Yük Taşıma Kapasitesi (SWL) ve Sac Kalınlığı

Her kablo tavasının bir "Güvenli Çalışma Yükü" (Safe Working Load - SWL) değeri vardır. Bu değer, tavanın iki destek (konsol) noktası arasında taşıyabileceği maksimum ağırlığı ifade eder.

• Konsol Aralığı: Standart uygulamalarda destekler arası mesafe 1.5 metredir. Ancak sanayi tesislerinde bu mesafe 2 veya 3 metreye çıkabilir. Mesafe arttıkça, sac kalınlığı artırılmalı veya Ağır Hizmet Tipi ürünler seçilmelidir.
• Sehim (Esneme) Sınırı: Yük altında tavanın boyuna göre 1/100 oranından fazla esnememesi gerekir. Dual Metal ürünleri, bu limitler dahilinde kalacak şekilde test edilir.

4. Adım: Kablo Isınması ve Tava Tipi

Kablolar akım taşıdıkça ısınır (Joule etkisi). Eğer kapalı bir tava kullanıyorsanız ve kablolar çok sıkışıksa, ısı tahliye olamaz ve kablo performansı düşer.

• Yüksek Akım Kabloları: Mutlaka Merdiven Tava veya geniş delikli sac tava kullanılmalıdır.
• Data ve Zayıf Akım: Isınma sorunu olmadığı için ve sinyal güvenliği (EMC) gerektiği için Deliksiz/Kapaklı Tava tercih edilebilir.

5. Adım: Kenar Yüksekliği (h) Seçimi

Kablolar üst üste (katmanlı) döşenecekse, tavanın kenar yüksekliği (h:40mm, h:60mm, h:100mm) önem kazanır. Kabloların tavanın kenarından taşması, hem güvenlik riski oluşturur hem de kapağın kapanmasını engeller. Genel kural olarak, kablo yığınının en üst noktası ile tavanın üst kenarı arasında en az %20 hava boşluğu kalmalıdır.

Özet: Dual Metal ile Güvenli Seçim

Kablo tavası seçimi; "Genişlik x Yükseklik x Kalınlık" formülünden ibaret değildir. İşin içine ortam korozyonu, destek aralıkları ve yangın güvenliği girer. Projenizin keşif aşamasında veya şartname hazırlığında, Dual Metal mühendislik ekibinden destek alarak, 30 yıl sorunsuz çalışacak altyapıyı bugünden kurabilirsiniz.